Ai phải chịu trách nhiệm về những trò nghịch dại của học sinh??

(Giới trẻ) - Trong thời gian học ở trường nội trú, cô con gái 13 tuổi của chị Cần xô xát với cậu bạn cùng lớp và bị cậu này đẩy ngã ‘đập’ mặt vào cạnh bàn, tổn hại 16% sức khỏe. Cơ quan chức năng xác định cậu bé kia không phải chịu trách nhiệm hình sự vì chưa đủ tuổi, gia đình cậu bé lại quá nghèo nên cũng không có tài sản để bồi thường. Không đành lòng để con mình chịu thiệt đơn thiệt kép, chị Cần thắc mắc không biết trong trường hợp này phía nhà trường có trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho con chị hay không?

Trò nghịch dại của học sinh nhiều khi gây ra những hậu quả đau lòng (ảnh minh họa)

Khổ vì những trò nghịch dại

Trường nội trú nằm ở thị trấn trung tâm huyện, cách nhà chị Giàng Thị Cần (34 tuổi, quê Bắc Kạn) 12 cây số, trong đó có một quãng đường mòn về bản chưa còn có đường giao thông. Ngày nắng, phải đạp xe mất cả tiếng đồng hồ mới đi hết quãng đường trên, ngày mưa đường trơn lầy lội thậm chí phải đi mất cả buổi. Vì trường ở xa nhà như vậy nên lũ trẻ đi học thì ở trọ luôn tại trường nội trú, cuối tuần mới về nhà.

Vợ chồng chị Cần hiếm hoi nên chỉ có một đứa con duy nhất là bé gái Phượng Mùi Dần (SN 2001). Bé Dần xinh xắn, phổng phao nên mới 13 tuổi nhưng đã ra dáng thiếu nữ lắm rồi. Cứ theo như ý chị Cần thì bé Dần chẳng cần phải học hành làm gì cho mệt óc, cứ ở nhà cha mẹ nuôi thêm vài năm nữa, mai mốt chọn nhà giàu lấy làm chồng là ấm vào thân. Nhưng, cô con gái rất cá tính và ham học, nhất định không chịu nghe theo lời cha mẹ. Dần bảo con phải đi học cái chữ để sau này làm bác sỹ chữa bệnh cho bà con dân bản, hoặc trở thành cô giáo để dạy chữ cho trẻ trong vùng.

Chiều ý con, vợ chồng chị Cần đã cơm đóng gạo góp cho con xuống thị trấn học trường nội trú. Lớp của Dần có gần 30 học sinh, cả trai lẫn gái, đều nhà xa nên phải ở trọ tại trường. Chị Dần đã từng đến khu nội trú, thấy phòng học, phòng ở của bọn trẻ đều khang trang nên chị thấy rất yên tâm. Nhà trường cũng có khu nhà bếp phục vụ học sinh nội trú, nhưng lũ trẻ cũng có thể tự nấu ăn nếu chúng muốn. Chị Cần cảm thấy yên tâm về chuyện ăn ở, học hành của con mình. Thế rồi xảy ra một tình huống mà chị không lường trước được.

Chuyện là vào một buổi chiều cuối tuần, bữa đó thầy giáo ốm, giao cho lớp trưởng tự quản các bạn học bài. Vắng thầy, lập tức lũ học trò tinh quái như ong vỡ tổ. Chỉ vì một câu tranh luận vu vơ, nhưng lũ học trò trẻ con, hiếu thắng không đứa nào chịu nhường đứa nào dẫn đến tranh luận gay gắt. Không thể tìm ra ‘tiếng nói chung’ nên giữa cô bé Dần và cậu bạn cùng lớp tên Thắng đã xảy ra xô xát. Thắng khỏe hơn nhưng lại yếu thế trong cuộc ‘đấu võ mồm’ với bé Dần nên tức tối xông đến đánh, đẩy Dần ngã vào cạnh bàn làm Dần gãy một chiếc răng cửa, sưng bươu cả trán.

Tan học chiều hôm đó, chị Cần lên trường nội trú đón con gái về nhà vào dịp cuối tuần như mọi khi. Phát hiện thấy răng con bị tổn thương, trán sưng nhưng chị lại chủ quan, nghĩ rằng bọn trẻ đùa nghịch, va chạm là chuyện bình thường. Tuy nhiên, mấy ngày nghỉ ở nhà, bé Dần bị sốt cao, vết thương đau nhức khiến gia đình phải đưa đi bệnh viện khám. Bác sỹ kết luận răng của Dần bị tổn thương phần tủy, buộc phải nhổ bỏ để trồng răng mới; trán của Dần cũng bị tụ máu nhẹ, phải uống thuốc cho tan máu bầm và phải tiếp tục điều trị, theo dõi.

Phần vì quá lo lắng vết thương sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe của con sau này, phần vì việc điều trị tiêu tốn nhiều tiền nên vợ chồng chị Cần trình báo sự việc lên cơ quan chức năng.

Trách nhiệm của nhà trường đến đâu?

Cơ quan công an đã trưng cầu giám định thương tích và kết luận Dần bị tổn hại 16% sức khỏe. Tuy nhiên, phía công an giải thích do cậu bé Thắng mới 13 tuổi, chưa đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự nên sẽ chỉ giải quyết bằng con đường bồi thường dân sự. Đánh tiếng mãi không thấy cha mẹ Thắng đến thương lượng bồi thường, chị Dần phải tìm đến gia đình cậu bé để nói chuyện.

Nhưng khổ nỗi nhà chị đã nghèo, gia đình bé Thắng còn nghèo hơn, hoàn cảnh lại rất thương tâm. Thắng mồ côi mẹ từ năm mới lên 2 tuổi, cha sớm lấy vợ kế để có thêm người làm, chăm sóc gia đình. Mẹ kế lại đau yếu nên cũng chẳng gánh vác được mọi việc trong gia đình. Nhà nghèo vậy nên trước kia gia đình định không cho Thắng đi học mà muốn để ở nhà để lao động phụ giúp cha mẹ. Chính quyền địa phương phải hỗ trợ học phí, chi phí sinh hoạt và vận động mãi gia đình mới cho Thắng được đến trường. Đến khi Thắng gây ra chuyện, gia đình biết nhưng cũng chẳng có đồng nào bồi thường.

Chị Cần nghe vậy cũng thương hoàn cảnh của thằng bé. Nhà Thắng nghèo vậy nên giả sử có kiện ra tòa đòi bồi thường thì cũng nó chẳng có gì mà trả. Khổ nỗi, gia đình chị cũng đâu có khá giả hơn? Khi điều trị cho con, chị đã phải vay nóng một khoản tiền là 15 triệu đồng, hy vọng khi nào nhận được tiền bồi thường sẽ thanh toán. Nhưng bây giờ, kẻ gây thiệt hại không có tài sản nên việc bồi thường không thể thực hiện được. Liệu chị có quyền yêu cầu nhà trường phải có trách nhiệm bồi thường trong sự việc này hay không?

Luật sư tư vấn trong trường hợp này như sau:

Theo quy định tại Điều 12, Bộ luật Hình sự về Tuổi chịu trách nhiệm hình sự thì người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm; người từ đủ 14 tuổi trở lên, nhưng chưa đủ 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng. Do vậy, việc cơ quan chức năng xác định hành vi của cháu bé 13 tuổi gây thương tích cho con chị 16% thì không phải chịu trách nhiệm hình sự là đúng pháp luật.

Về trách nhiệm bồi thường thiệt hại, theo khoản 2, khoản 3 Điều 586 Bộ luật Dân sự quy định về Năng lực chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại của cá nhân thì người chưa thành niên dưới 15 tuổi gây thiệt hại mà còn cha, mẹ thì cha, mẹ phải bồi thường toàn bộ thiệt hại; nếu tài sản của cha, mẹ không đủ để bồi thường mà con chưa thành niên gây thiệt hại có tài sản riêng thì lấy tài sản đó để bồi thường phần còn thiếu. Trường hợp người chưa thành niên gây thiệt hại không còn cha, mẹ mà có người giám hộ thì người giám hộ đó được dùng tài sản của người được giám hộ để bồi thường; nếu người được giám hộ không có tài sản hoặc không đủ tài sản để bồi thường thì người giám hộ phải bồi thường bằng tài sản của mình; nếu người giám hộ chứng minh được mình không có lỗi trong việc giám hộ thì không phải lấy tài sản của mình để bồi thường.

Theo Điều 599, Bộ luật Dân sự quy định về Bồi thường thiệt hại do người dưới 15 tuổi, người mất năng lực hành vi dân sự gây ra trong thời gian trường học, bệnh viện, pháp nhân khác trực tiếp quản lý’ thì ban giám hiệu nhà trường phải bồi thường thiệt hại xảy ra. Nếu ban giám hiệu nhà trường chứng minh được mình không có lỗi trong quản lý thì cha, mẹ, người giám hộ của người dưới 15 tuổi, người mất năng lực hành vi dân sự phải bồi thường.

Đối chiếu với trường hợp trên, cậu bé kia gây thiệt hại cho con chị trong thời gian các cháu học tại trường thì ban giám hiệu nhà trường, nơi xảy ra vụ việc phải bồi thường thiệt hại xảy ra. Nếu gây thiệt hại không phải trong thời gian học tại trường, hoặc nhà trường chứng minh được là mình không có lỗi thì cha, mẹ hoặc người giám hộ của cậu bé sẽ có trách nhiệm bồi thường thiệt hại.

Thành Nam

Từ khóa: học sinh, nghị dại, hậu quả, cha mẹ, cá nhân, nhà trường, hậu quả, người giám hộ, tài sản