Cánh Diều vàng 2015: Lại mướt mồ hôi ‘so bó đũa’ liệu có chọn được ‘cột cờ’?

(Giải trí) - Cánh Diều vàng là giải thưởng thường niên của hội Điện ảnh Việt Nam, nhằm tôn vinh những tác phẩm điện ảnh xuất sắc của nước nhà. Nhưng mấy năm gần đây, giải thưởng này ngày càng ‘hẻo’ những phim nghệ thuật. Thay vào đó là sự ‘đổ bộ’ của hàng loạt những bộ phim thương mại, mang tính giải trí cao.

Chủ tịch hội Điện ảnh Đỗ Xuân Hải trong cuộc họp báo ngày 31/3.

Thiếu vắng dòng phim nghệ thuật

Câu chuyện giải Cánh Diều vàng mấy năm gần đây dường như không còn đủ sức hút với những bộ phim nghệ thuật đã chẳng còn xa lạ. Mùa trao giải năm ngoái, nếu nhìn vào danh sách 13 phim điện ảnh tham dự thì có tới 9/13 tác phẩm mang yếu tố giải trí, ra đời với mục đích thương mại là chính. Còn các dự án làm phim độc lập, dù rất phong phú, gặt hái thành công ở những Liên hoan phim quốc tế, thu hút sự chú ý của khán giả trong nước lại không thấy gửi phim tham dự. Điển hình như Đập cánh giữa không trung của đạo diễn Nguyễn Hoàng Điệp, Căn phòng của mẹ (đạo diễn Síu Phạm), Nước 2030 (đạo diễn Nguyễn Võ Nghiêm Minh)...

Thời điểm đó, MC Quyền Linh, tổng đạo diễn chương trình Cánh Diều vàng 2014 chia sẻ về những khó khăn của chương trình như sau: ‘Để có một tiết mục trao giải, phải gọi mời nghệ sỹ không biết bao nhiêu người, bao nhiêu lần, rồi nhận hồi đáp là: Để mai em trả lời! Bây giờ còn 10 ngày nữa thôi (tính tới ngày tổ chức trao giải), mà vẫn chưa ai nhận lời chúng tôi’.

Năm nay, tình hình có vẻ cũng không cải thiện hơn là bao. Tính tổng phim điện ảnh Nhà nước và tư nhân sản xuất, năm 2015 có gần 40 phim nhưng số lượng phim gửi về dự thi chỉ là 18 phim. Trong danh sách 18 phim đó, đa phần là những bộ phim giải trí như: Siêu trộm, 49 ngày, Bộ ba rắc rối...  Những dự án làm phim có tiếng vang ở các giải quốc tế và được giới chuyên môn đánh giá cao về chất lượng nghệ thuật như: Cha và  con và … của đạo diễn Phan Đăng Di, Một thành phố khác của đạo diễn Phạm Ngọc Lân, Đời như ý của đạo diễn Vương Quang Hùng lại vắng bóng.

Vẫn biết tiêu chí giải thưởng Cánh Diều vàng là ‘đề cao tác phẩm điện ảnh, phim truyền hình có dấu ấn sáng tạo trong nghệ thuật thể hiện, mang đậm bản sắc dân tộc, giá trị nhân văn và đạt hiệu quả xã hội tích cực’ nhưng thực tế, phần nhiều các phim dự thi lại là dòng phim thị trường, khó mà đảm bảo được những yếu tố nêu trên.

Liệu cánh diều có bay?

Nên quan điểm về vấn đề này, hiện có rất nhiều ý kiến khác nhau. Phải chăng Cánh Diều vàng chưa đủ sức ảnh hưởng, giải thưởng chỉ đơn thuần mang tính chất nghề nghiệp nên khiến các bộ phim nghệ thuật không ‘mặn mà’ với giải? Chia sẻ về vấn đề này tại buổi họp báo công bố giải thưởng Cánh Diều vàng 2015 ngày 31/3, Chủ tịch hội Điện ảnh Đặng Xuân Hải nói: ‘Mấy năm gần đây, kinh phí tổ chức của hội Điện ảnh khá eo hẹp, tổng kinh phí tổ chức giải chỉ có khoảng 800 triệu đồng, trừ chi phí thì chỉ còn trên dưới 500 triệu đồng cho giải thưởng’. Ông Hải cũng nhấn mạnh thêm: ‘Nhưng điều quan trọng của Cánh Diều vàng chính là ý nghĩa tinh thần với những bộ phim được tôn vinh’.

Bộ phim Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh là một trong những phim truyện điện ảnh được đánh giá cao trong giải thưởng Cánh Diều vàng năm nay.

Đánh giá về chất lượng các tác phẩm dự thi năm nay, bà Nguyễn Thị Hồng Ngát - Phó Chủ tịch hội Điện ảnh chia sẻ: ‘Năm nay số lượng phim rất đa dạng và phong phú. Dĩ nhiên nói về chất lượng sẽ có phim rất hay, phim hay vừa và không hay lắm. Việc quan trọng của ban Giám khảo là ‘so bó đũa chọn cột cờ’ tìm ra một tác phẩm hay nhất, xứng đáng nhất’.

Cũng trong cuộc họp báo, trả lời câu hỏi của PV xung quanh những thông tin mà MC Quyền Linh đã phát biểu về khó khăn trong việc tổ chức giải Cánh Diều vàng 2014, ông Đặng Xuân Hải cho rằng: ‘Không có chuyện ban tổ chức giải phải gọi điện năn nỉ người tham dự. Bởi do mọi năm giải được tổ chức ngày 15/3, ngày truyền thống của ngành điện ảnh, nó cận với ngày sau nghỉ lễ Nguyên đán, nên các nhà làm phim khó tham gia bởi có nhiều phim chiếu tết, nếu tham gia giải ngay sẽ ảnh hưởng tới doanh số. Vậy nên năm nay chúng tôi quyết định tổ chức vào ngày 20/4 để đảm bảo và thu hút được nhiều bộ phim chất lượng hơn. Tới năm 2018, kỷ niệm 65 năm ngành điện ảnh thì giải Cánh Diều vàng mới được tổ chức đúng ngày 15/3’.

Về giải năm nay có ‘bay’ hay không, ông Đặng Xuân Hải cho biết phải dựa trên sự thẩm định của các giám khảo có nghề, tâm huyết, công tâm… Vì lẽ đó, ban tổ chức cố gắng tìm ra các ban giám khảo thật xứng tâm tài đức. ‘Năm nay, sau khi gửi giấy mời đến các đơn vị sản xuất phim và họ gửi phim về, đăng ký xong, ban tổ chức mới dám tính đến chuyện mời giám khảo. Giám khảo nào không đích danh làm đạo diễn của phim tham dự giải chúng tôi mới mời. Tuy nhiên việc mời được giám khảo có nghề, tâm huyết và công tâm chấm giải rất khó. Do những người có tài năng và có nghề hay vướng việc liên quan đến phim. Trong 6 ban giám khảo chấm các hạng mục phim năm nay, chúng tôi chọn đi chọn lại vẫn ‘dính’ một trường hợp, tức là đạo diễn đó vừa có phim tham gia, vừa làm giám khảo là đạo diễn, NSƯT Đỗ Thanh Hải nên chúng tôi cũng có một chút khó khăn’, ông Hải cho biết.

Ông Hải cũng chia sẻ thêm về việc không cho những bộ phim ngoại lai tham gia giải thưởng: ‘Những bộ phim ngoại lai đúng là có doanh thu rất cao, chiếm được cảm tình khán giả. Nhưng cuộc thi nào cũng có tiêu chí của nó, đây là một giải thưởng đề cao điện ảnh nước nhà, đề cao sự sáng tạo, vậy nên Cánh Diều vàng không chấp nhận những bộ phim như vậy. Còn nếu nói không tạo điều kiện cho họ thì không đúng bởi chúng ta cũng có giải thưởng Liên hoan phim quốc tế Hà Nội, cuộc thi này sẽ tạo cơ hội tham gia cho các bộ phim đó.

Về cơ cấu giải thưởng, Cánh Diều vàng 2015 vẫn giữ nguyên giải Cánh Diều vàng, Cánh Diều bạc và Bằng khen cho các tác phẩm điện ảnh xuất sắc, Cánh Diều vàng cho cá nhân người Việt (kể cả người Việt mang quốc tịch nước ngoài và người nước ngoài mang quốc tịch Việt Nam) tham gia thực hiện phim: Biên kịch, đạo diễn, quay phim, họa sỹ, người làm âm thanh, nhạc sỹ, diễn viên… Năm nay, trong khuôn khổ giải thưởng, hội Điện ảnh sẽ tổ chức chiếu phim truyện điện ảnh dự giải Cánh Diều 2015 phục vụ khán giả Thủ đô miễn phí tại: Trung tâm chiếu phim Quốc gia, Rạp Tháng 8, Rạp Ngọc Khánh, CGV Mipec.

Phương Anh

từ khóa: cánh diều vàng, phim, giải thưởng, giải trí, đạo diễn,d diện ảnh, rạp phim