Diễn vở Hamlet ở Singapore: Chuyện chưa biết về người Việt diễn kịch Tây ở ‘đấu trường quốc tế’

(Giải trí) - Những ngày cuối tháng 3, các nghệ sỹ của Việt Nam vừa kết thúc một chuyến đi biểu diễn đặc biệt ở nước ngoài. Đây là lần đầu tiên, nhà hát kịch Việt Nam đưa một vở diễn xuất ngoại nhưng không phải là một vở diễn truyền thống Việt Nam mà phục dựng một vở kinh điển của thế giới - vở diễn Hamlet của đại thi hào Shakespeare.

Phục dựng một vở kinh điển của thế giới - vở diễn Hamlet của đại thi hào Shakespeare.

Lấy lại hình ảnh ‘Anh cả đỏ’ trong lòng công chúng Việt

Chia sẻ về ý nghĩa phục dựng lại tác phẩm kinh điển này, Giám đốc nhà hát Kịch Việt Nam Nguyễn Thế Vinh bộc bạch: ‘Việc phục dựng các tác phẩm kinh điển thế giới, đáng lý ra được thực hiện định kỳ tại nhà hát Kịch Việt Nam, ‘Anh cả đỏ’ của nền sân khấu kịch nói đương đại. Nhưng đã nhiều năm nay công chúng Việt Nam gần như lãng quên với những vở kịch lớn và luôn trong tình trạng ‘đói’ để được xem một vở diễn lớn trên sân khấu nước nhà. Bản thân nhà hát cũng có những khó khăn nhất định khiến cho hình ảnh ‘Anh cả đỏ’ cũng lu mờ dần trong lòng công chúng. Vậy nên, việc dựng vở kịch Hamlet cũng như một sợi dây mong muốn được kéo khán giả trở lại với sân khấu kịch nước nhà. Đồng thời, dàn dựng vở kịch cũng là một trong những hoạt động hướng tới năm Shakespeare toàn cầu 2016 để anh chị em nghệ sỹ có đắt để thể hiện tài năng của mình’.

Giám đốc Nhà hát kịch Việt Nam Nguyễn Thế Vinh

Ánh mắt ông Vinh như ánh lên niềm hạnh phúc khi nhớ lại kỷ niệm chuyến lưu diễn vừa qua. Đây là lần đầu tiên nhà hát Kịch Việt Nam đưa một vở diễn kinh điển ra thế giới theo lời mời của Hội đồng nghệ thuật Singapore. Ông Giám đốc nhà hát kịch hào hứng kể:’Tôi đã nhiều lần dẫn các đoàn đi nước ngoài, nhưng đây là lần đầu tiên đưa một đoàn đi đông như vậy (hơn 70 người), mà lại là một vở kinh điển chứ không phải tác phẩm dân gian Việt Nam. Rất tự hào khi chúng ta tới một đất nước có đời sống văn hóa cao, nơi hầu hết nhà hát ở Singapore lúc nào cũng chật kín khán giả. Đoàn Việt Nam may mắn được diễn tại nhà hát cổ điển lâu đời nhất tại quốc đảo Sư tử là Victoria. Chúng tôi không bán vé chương trình, nhưng trước buổi công diễn đã có rất đông khán giả Singapore tới hỏi mua vé và muốn xem chương trình’. Ông Vinh cũng nói thêm, Singapore chưa phải là đích đến cuối của Hamlet Việt, ông hy vọng cuối năm nay anh chị em nghệ sỹ sẽ được biểu diễn trên sân khấu London, quê hương của cha đẻ vở kịch.

Hamlet là một trong những kiệt tác sân khấu nổi tiếng nhất của Shakespeare, tác giả tiêu biểu nhất trong thời kỳ văn hóa Phục hưng châu Âu. Suốt mấy trăm năm qua, vở Hamlet không hề mất đi giá trị thời đại, đó là hành trình đi tìm sự thật để bảo vệ cho phẩm giá và lẽ sống con người. Nhưng khó khăn cũng đặt ra với các nghệ sỹ Việt Nam khi phục dựng lại tác phẩm đó là làm mới tác phẩm, mà vẫn giữ được tinh thần Shakespeare.

Hòa quyện chất Việt trong văn hóa phương Tây

Ông Vinh cũng nhấn mạnh, với bất cứ đoàn diễn nào thì việc dựng các tác phẩm cổ điển của đại thi hào Shakespeare cũng là một trải nghiệm mới. Với một kiệt tác sân khấu nổi tiếng như vở Hamlet, tác phẩm đã có sức sống hơn 400 năm,  bất cứ một nhà hát nào muốn dựng đều phải đi tìm cái mới cho riêng mình, nếu không sẽ trở thành rập khuôn, diễn một tác phẩm ‘chết’. Dù đã có hàng trăm phiên bản dựng vở Hamlet, nhưng mỗi lần dàn dựng khán đều giả háo hức chờ đợi để xem một Hamlet mới với bản sắc riêng, đó cũng chính là thách thức của nhà hát Kịch Việt Nam khi phục dựng lại vở kịch kinh điển này.

Đạo diễn, NSND Anh Tú đã rất tâm huyết khi dàn dựng Hamlet phiên bản mới một Hamlet dũng cảm đối đối diện với cái ác và quyết liệt tiêu diệt đến tận cùng tội ác, mặc dù phải trả giá rất đắt. Vở diễn truyền tải được tinh thần thời đại của Shakespeare nhưng vẫn mang dấu ấn của Việt Nam. Đạo diễn Anh Tú cho biết: ‘Làm bất kỳ vở diễn nào, tôi cũng luôn đau đáu một điều làm sao dàn dựng thật hay, thật hấp dẫn. Đặc biệt với những kiệt tác đỉnh cao của phương Tây thì phải mang được phong vị, hơi thở, bản sắc Việt. Với vở kịch Hamlet, chúng tôi mất một năm để xây dựng từ biên tập kịch bản, họa sỹ, âm nhạc, phục trang... Ví dụ trong nguyên gốc của kịch bản Hamlet, nếu diễn trọn vẹn phải mất năm tiếng. Thêm vào đó, nhiều điển tích phương Tây khó hiểu, điệp ý, điệp từ nhiều. Với khán giả thì ngồi xem một vở diễn hay tới mấy thì hơn hai tiếng là quá đủ. Vậy nên đặt ra cho người đạo diễn cần cắt ghép làm sao giữ nguyên mạch, cốt truyện, tinh thần tác phẩm là một thách thức. Đặc biệt đưa hồn Việt, giao thoa văn hóa Đông Tây vào sẽ khiến vở kịch nâng lên một tầm mới’.

Tập thể nghệ sỹ tham gia vở diễn Hamlet

Đạo diễn - NSND Anh Tú đã thể hiện niềm đam mê nghệ thuật và sự tâm huyết với vở diễn này. Vì vậy, anh đã khéo léo nhào nặn để tạo một Hamlet mang đậm màu sắc Việt khi lồng ghép 5 trò diễn nổi tiếng của làng Xuân Phả (tỉnh Thanh Hóa) làm tăng thêm tính bi - hài cho vở diễn mà không làm phá vỡ cấu trúc của sân khấu chính kịch. Sân khấu của vở diễn cũng được thiết kế theo phong cách hiện đại linh hoạt, giúp làm tăng khả năng diễn xuất của các diễn viên. Nói về sự tinh tế này, Giám đốc Thế Vinh chia sẻ: ‘Nếu mới nghe qua, mọi người sẽ nghĩ nó không ăn nhập, nhưng đạo diễn Anh Tú đã lồng ghép trò múa dân gian cổ của Thanh Hóa, vừa tăng thêm tính huyền bí Á Đông mà không phá đi hồn cốt, phong cách Shakespeare. Bên cạnh đó tính dân gian đương đại cùng sự sâu lắng trong âm nhạc khiến cho Giáng Son người phụ trách âm nhạc trong vở diễn lần này, đã phải sử dụng nhiều đoạn thơ làm chất liệu chuyển thể ca khúc trong vở diễn. Dưới bàn tay phục dựng của nghệ sỹ Việt, tác phẩm kinh điển thế giới như gần gũi với con người Việt, đậm hồn Việt hơn’.

Phương Anh